 |
| Image courtesy:Go travel blogger |
ଶିମିଳିପାଳ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଘୋଷଣା ବିବରଣୀ
ସିମିଳିପାଳର ପରିଚୟ
ଶିମିଳିପାଳ ହେଉଛି ଓଡିଶାର Mayurbhanj ଜିଲ୍ଲାର ଏକ ଅଭୟାରଣ୍ୟ। ଏହା 2,750 ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ଅଞ୍ଚଳରେ ବଣ୍ଟିତ ହୋଇଛି ଏବଂ ସବୁଜ ଜଙ୍ଗଲ, ପର୍ବତ, ପଶୁ ଏବଂ ଜଳପ୍ରପାତ ଏକ ପ୍ରାକୃତିକ ସ୍ୱର୍ଗରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି | ଶିମିଳିପାଳ ଜଙ୍ଗଲରେ ବିଭିନ୍ନ ଉଦ୍ଭିଦ, ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ରହିଛନ୍ତି ଏବଂ ଏହା ଗୋଟେ ଅତୁଟ ସମ୍ପର୍କ ପ୍ରଦାନ କରେ | ବିଶେଷ ଭାବରେ, ଏହା ପ୍ରାୟ 90% ଜଙ୍ଗଲ ଅଞ୍ଚଳକୁ ବାର୍ଷିକ ଗଛ ଦ୍ୱାରା ବର୍ଣ୍ଣିତ | ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଜଙ୍ଗଲରେ ଅନେକ ଔଷଧୀୟ ଉଦ୍ଭିଦ ମଧ୍ୟ ରହିଛନ୍ତି, ଯାହାକି ଆଦିବାସୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଜୀବନର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶ ଅଟେ |
 |
| Image Source:Dulcimer Tours |
ଶିମିଳିପାଳ ଟାଇଗର ରିଜର୍ଭ ନାମରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା | ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ରହୁଥିବା ରୟାଲ ବେଙ୍ଗଲ ଟାଇଗର ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟତମ ମୁଖ୍ୟ ବାସସ୍ଥାନ ଅଟେ। ଏହା ସହିତ ହାତୀ, ଚିତାବାଘ, ସମ୍ବଲ, ଚିତା, ହାତୀ, ବଣୁଆ କୁକୁଡ଼ା ଏବଂ ଅନେକ ପ୍ରକାରର ସାପ ଏହି ଜଙ୍ଗଲରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ବାରିପାନୀ ଏବଂ ଜୁରଣ୍ଡା ପରି ତାଙ୍କର ଜଳପ୍ରପାତ ପ୍ରକୃତି ପ୍ରେମୀଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥାଏ |
ଶିମିଳିପାଳ ଅଭୟାରଣ୍ୟରେ କେଉଁ କେଉଁ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ଦେଖିପାରିବେ?
ଶିମିଳିପାଳ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ହେଉଛି ଓଡିଶାର ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲ୍ଲାରେ ଅବସ୍ଥିତ ଏକ ଜଣାଶୁଣା ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ଅଭୟାରଣ୍ୟ | ଏଥିରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ପଶୁ ଏବଂ ପକ୍ଷୀ ବାସ କରନ୍ତି |
୧। ରୟାଲ ବେଙ୍ଗଲ ଟାଇଗର - ଶିମିଳିପାଳର ମୁଖ୍ୟ ଆକର୍ଷଣ |
2। ଏସୀୟ ହାତୀ - ଏହି ବୃହତ୍ ପ୍ରାଣୀ, ସେମାନଙ୍କର ପତ୍ର ଖାଇବା ଅଭ୍ୟାସ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା, ବହୁ ସଂଖ୍ୟାରେ ମିଳିଥାଏ |
3। ସ୍ଲୋ ଭାଲୁ - ବେଳେବେଳେ, ଆପଣ ସେମାନଙ୍କୁ ଜଙ୍ଗଲରେ ଦେଖିପାରନ୍ତି |
4|ଚିତା, ସାମ୍ବର, ଏବଂ ଭୁକିବା ହରିଣ - ଏହି ହରିଣ ପ୍ରଜାତିଗୁଡିକ ସ୍ଥାନୀୟ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁର ଏକ ଅଂଶ ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲ ଅଞ୍ଚଳରେ ଏହା ଦେଖାଯାଏ |
5। ୱାଇଲ୍ଡ ଭାଲୁ (ବାନ୍ ସୁଆ) - ସେମାନେ ଖାଦ୍ୟ ସନ୍ଧାନରେ ଭୂମିରେ ଖୋଳନ୍ତି |
6। କୁମ୍ଭୀର ଏବଂ ମାଙ୍କଡ଼ - ଏହି ଜୀବମାନେ ପ୍ରାୟତ୍ତ ଗଛରେ ଲୁଚି ରହି ମନୋରଞ୍ଜନ ଯୋଗାନ୍ତି |
7|ଚିତାବାଘ - ବିରଳ ଏବଂ ଉପଯୋଗୀ, କିନ୍ତୁ ସେମାନେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ବାସ କରନ୍ତି |
8| ସାପ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଛୋଟ ସରୀସୃପ - ଆପଣ ପାଇଥନ୍, କୋବ୍ରା, ମନିଟର ଝିଟିପିଟି ଏବଂ ଅଧିକ ପାଇପାରିବେ |
9। ପକ୍ଷୀ - ଏହି ଅଭୟାରଣ୍ୟରେ ମୟୂର, ଶୃଙ୍ଗ, ପେଚା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ 200 ରୁ ଅଧିକ ପ୍ରଜାତି ବାସ କରନ୍ତି।
ସିମିଳିପାଳରେ କେତେ ଜାତିର ଔଷଧୀୟ ବୃକ୍ଷ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ |
ସିମିଲିପାଳ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଶୁଧୁ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏହା ଏକ ଅମୂଲ୍ୟ ଔଷଧୀୟ ବୃକ୍ଷ ଓ ଉଦ୍ଭିଦ ଧାତୁର ଖଜାନା। ଏଠାରେ ୩୦୦ରୁ ଅଧିକ ଜାତିର ଔଷଧୀୟ ବୃକ୍ଷ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ, ଯାହା ଆୟୁର୍ବେଦ ଓ ଲୋକଚିକିତ୍ସାରେ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ।
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ତଥ୍ୟ:
ଏଠାର ଗଛଗୁଡିକର ଅନେକଟି ପ୍ରଜାତି ଦୁର୍ଲଭ ଓ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଅସାଧାରଣ ଔଷଧୀୟ ଗୁଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ।
କିଛି ଗଛ ଦେଶୀ ଚିକିତ୍ସାରେ କ୍ଷୟ ରୋଗ, ମଧୁମେହ, ଚର୍ମ ରୋଗ, ଆମାଶୟ ଓ ଜ୍ୱର ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ସିମିଲିପାଳ ରେ ଅଧିବାସୀ ଓ ଲୋକାଲ ଜନଗଣ ଏହି ବୃକ୍ଷ ଓ ଉଦ୍ଭିଦଗୁଡ଼ିକୁ ଦିନଚର୍ଯ୍ୟା ଓ ଚିକିତ୍ସାରେ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି।
ଯେଉଁଠି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ:
ଅଭୟାରଣ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ଝରଣା ଓ ଘନ ଜଙ୍ଗଲ ଅଞ୍ଚଳରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।
ବାଇଓଡାଇଭର୍ସିଟି ଜୋନ୍, ଜେନ୍ ବ୍ୟାଙ୍କ୍ ଓ ଲୋକାଲ ବିଲେଜ ଅଞ୍ଚଳ ନିକଟରେ।
ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ କିଛି ଔଷଧୀୟ ବୃକ୍ଷ:
ଅଶ୍ୱଗନ୍ଧା, ବହେଡା, ହରୀତକୀ, ଗିଲୋୟ, ଅର୍ଜୁନ, ନୀମ, ସତବରି ଇତ୍ୟାଦି ଔଷଧୀୟ ବୃକ୍ଷ ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ।
ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ବର୍ଣ୍ଣନାର ଐତିହାସିକ ପୃଷ୍ଠଭୂମି
 |
| Image Source:Travel Holidays |
1980 ରେ ଶିମିଳିପାଳକୁ ବୁଝାଇବା ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରସ୍ତାବ ଏକ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଦାଖଲ କରିଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ଏକ ଅଭୟାରଣ୍ୟ ଘୋଷିତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଟାଇଗର ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆ ପ୍ରକଳ୍ପ ଅଧୀନରେ 1979 ରେ ଟାଇଗର ରିଜର୍ଭ ଭାବରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା। ତେବେ ଏହାକୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଭାବରେ ମାନ୍ୟତା ପାଇବାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିବା କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ଥିଲା। ଏହାର କାରଣ ହେଲା ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରଶାସନିକ ଏବଂ ରାଜନ political ତିକ ଜଟିଳତା ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ | ଶିମିଳିପାଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ସନ୍ଥାଲ୍, ମୁଣ୍ଡା ଏବଂ କୋଲ୍ ପରି ଅନେକ ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ବାସ କରନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ ଜୀବିକା ପାଇଁ ଜଙ୍ଗଲ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି | ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନର ବର୍ଣ୍ଣନା ଜଙ୍ଗଲ କ୍ଷେତ୍ର ଉପରେ କଠୋର ନିୟମ ଲାଗୁ କରିଛି ଯାହା ସମ୍ଭବତ୍ତ ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବିକା ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ |
 |
| Image courtesy: reddit/r/Odisha |
ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ବୁଝାମଣା ଏବଂ ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରୟାସ ପରେ ଶିମିଳିପାଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ସାନ୍ଥାଲ୍, ମୁଣ୍ଡା ଏବଂ କୋଲ୍ ପରି ଅନେକ ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ବାସ କରନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ ଜୀବିକା ପାଇଁ ଜଙ୍ଗଲ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି ଏକ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଭାବରେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା | ଶିମିଳିପାଳ ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ସଂରକ୍ଷଣ ଦିଗରେ ଏହା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ ହେବ |
ସଂରକ୍ଷଣ ପାଇଁ ଏହାର ଗୁରୁତ୍ୱ
ସଂରକ୍ଷଣର ମୂଲ୍ୟ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଭାବରେ ଶିମିଳିପାଳର ବର୍ଣ୍ଣନା ଓଡିଶାରେ ପ୍ରକୃତି ସଂରକ୍ଷଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ଅଟେ | ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ଅନେକ ସଂରକ୍ଷଣ ପ୍ରକଳ୍ପ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହେଲେ ଏହା ସହଜ ହେବ | ଏକ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଭାବରେ ଶିମିଳିପାଳ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଅଧୀନରେ ଅଧିକ ଅର୍ଥ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି | ଏହା ଜଙ୍ଗଲ ନଷ୍ଟ ହେବା ଏବଂ ବେଆଇନ ପୋଖରୀକୁ ରୋକିଥାଏ |
2009 ରେ ୟୁନେସ୍କୋ ଦ୍ୱାରା ଘୋଷିତ ହୋଇଥିବା ଶିମିଳିପାଳ ବାୟୋସାଇଫର୍ ରିଜର୍ଭ ଭାବରେ ମଧ୍ୟ ଜଣାଶୁଣା | ଏହା ଶିମିଳିପାଳର ଜୈବ ବିବିଧତାକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ପରିବେଶ ସହିତ ସହଭାଗିତାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିଥାଏ | ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନର ବର୍ଣ୍ଣନା ଏହି ପ୍ରୟାସକୁ ବଢାଇଥାଏ |
ଏଥିସହ, ଶିମିଳିପାଳ ଅଭୟାରଣ୍ୟରେ ରହୁଥିବା ବାଘର ଜନସଂଖ୍ୟାକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ଦିଗରେ ଏହା ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପଦକ୍ଷେପ | ଭାରତରେ ଟାଇଗର ଜନସଂଖ୍ୟା ହ୍ରାସକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ରହିଛି ଏବଂ ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଶିମିଳିପାଳ ଟାଇଗର ରିଜର୍ଭ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଥାଏ। ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଭାବରେ ତାଙ୍କର ସ୍ଥିତି ବାଘର ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ଅଧିକ ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ଅନୁସନ୍ଧାନ ସୁଯୋଗକୁ ନେଇଥାଏ | ସ୍ଥାନୀୟ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ |
ଏକ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଭାବରେ ଶିମିଳିପାଳର ବ୍ୟାଖ୍ୟା ସ୍ଥାନୀୟ ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ | ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ରହୁଥିବା ଆଦିବାସୀ ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଜଙ୍ଗଲ ଜୀବିକା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି। ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନର ବର୍ଣ୍ଣନା ପ୍ରବେଶ ଏବଂ ଜଙ୍ଗଲ ରେଫରାଲରେ କିଛି ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇବାକୁ ଅନୁମତି ଦେଇଥାଏ, ଯାହା ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ଜୀବିକା ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ | ତେଣୁ, ସରକାରମାନେ ଏକ ସନ୍ତୁଳିତ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଉଚିତ ଏବଂ ସମ୍ପ୍ରଦାୟର ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକତାର ସମନ୍ୱୟ ରକ୍ଷା କରିବା ଆବଶ୍ୟକ | ଏହି ସମୟରେ, ଚାରୁହସ୍ୟମୟୀ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନର ବର୍ଣ୍ଣନା ପର୍ଯ୍ୟଟନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ନୂତନ ପରିଚୟ ପ୍ରଦାନ କରେ | ଏହା ଉଭୟ ଘରୋଇ ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟଟକଙ୍କୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଥାଏ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାନୀୟ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ମଜବୁତ କରାଯାଇଥାଏ | ପ୍ରାକୃତିକ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ, ବନ୍ୟଜନ୍ତୁ ଏବଂ ଶିମିଳିପାଳର ସାଂସ୍କୃତିକ ଐତିହ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ନିଆରା ଅନୁଭୂତି ପ୍ରଦାନ କରେ |
ଭବିଷ୍ୟତ ପଦକ୍ଷେପ |
ଏକ ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଭାବରେ ଶିମିଳିପାଳ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କେବଳ ଆରମ୍ଭ | ସଂରକ୍ଷଣ ଏବଂ ପରିଚାଳନା ସରକାର, ସମ୍ପ୍ରଦାୟ ଏବଂ ସଂରକ୍ଷଣବାଦୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସହଯୋଗ ଆବଶ୍ୟକ କରେ | ଜଙ୍ଗଲରେ ମାନବ ଦୁନିଆରେ ବେଆଇନ ଶିକାର, ଡ୍ରାଫ୍ଟ ଏବଂ ବିବାଦର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ କଠୋର ପଦକ୍ଷେପ ଗ୍ରହଣ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହା ସହିତ, ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ଜୀବନ୍ତ ବିନିମୟ ସଂଗଠିତ ଏବଂ ସଂରକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପରେ ଜଡିତ ହେବା ଜରୁରୀ |
ଶିମିଳିପାଳ ଓଡିଶା ପାଇଁ ଏକ ମୂଲ୍ୟବାନ ଉତ୍ସ | ଜାତୀୟ ଉଦ୍ୟାନ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା ଭବିଷ୍ୟତ ପିଢି ପାଇଁ ତାଙ୍କ ସଂରକ୍ଷଣ ଦିଗରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ | ଏହି ପ୍ରାକୃତିକ ସମ୍ପଦର ସୁରକ୍ଷା ତଥା ଆପଣଙ୍କ ସୌନ୍ଦର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ ଜୈବ ବିବିଧତାକୁ ଅକ୍ଷୁର୍ଣ୍ଣ ରଖିବା ପାଇଁ ଆମେ ସମସ୍ତେ ସହମତ |
